Chanel No. 5 Şişesi İçin EUIPO İtiraz Bölümü Kararı: Benzerlik Düşük, Tanınmışlık Yüksek

EUIPO İtiraz Bölümü, 9 Ekim 2026 tarihli kararıyla Chanel SAS’ın, Romanya merkezli Chaos Perfumes’un üç boyutlu AB marka başvurusuna yaptığı itirazı kabul etti ve başvuruyu tüm mallar için reddetti. Karar kesin değil: kararda belirtildiği üzere, karardan olumsuz etkilenen taraf kararın tebliğinden itibaren iki ay içinde EUIPO Temyiz Kurulu’na başvurabilir.

Başvuru, 8 Nisan 2024’te, üzerinde “CHAOS ANGELIC TOUCH EAU DE LIGHT” ibaresi bulunan beyaz-altın renkli bir parfüm şişesi için yapılmıştı. Chanel’in itirazı, aralarında şişe şeklini koruyan 4 286 540 sayılı Fransız tescilin de bulunduğu önceki haklara ve AB Marka Tüzüğü’nün 8(1)(b) ile 8(5). maddelerine dayanıyordu. Ofis usul ekonomisi gereği önce Fransız tescili inceledi. İtiraz bu tescil esas alınarak 8(5). madde kapsamında kabul edildiği için diğer hakları ve gerekçeleri incelemedi.

Şişe bir kap mı, bir marka mı?

Başvuru sahibi, Chanel’den markayı 8 Nisan 2019 – 7 Nisan 2024 döneminde Fransa’da kullandığını ispatlamasını talep etti ve ambalajın tüketicilerce ticari kaynak göstergesi olarak değil, ürünü içeren bir kap olarak algılandığını savundu. Ofis bu görüşü kabul etmedi. Ofise göre şişe şekli reklamlarda, basında ve mağaza düzenlemelerinde tekrar tekrar ve öne çıkarılarak sunulmuştu; şeklin “CHANEL” ve “N°5” ibareleriyle birlikte kullanılması da tanınabilirliğini etkilemiyordu. Kullanım, en azından parfümler için ispatlanmış kabul edildi.

Yüzde 72’lik anket

Başvuru sahibi, delillerin şişenin değil Chanel parfümlerinin ve markasının tanınmışlığını gösterdiğini, 1921’de yenilikçi olan tasarımın zamanla sıradanlaştığını ileri sürdü. Bu görüşünü desteklemek için Litvanya Yüksek Mahkemesi’nin Chanel’in üç boyutlu şişesini ayırt edicilik yokluğu gerekçesiyle reddettiği kararı da sundu.

Ofis ise şişe şeklinin Fransa’da parfümler için önemli derecede tanınmış olduğuna karar verdi. En çok ağırlık verilen delil, Mayıs 2016’da bağımsız bir şirketin Fransa’da 16-60 yaş arası 2.438 kadınla yaptığı anketti: Üzerinde hiçbir marka unsuru bulunmayan şişe gösterilen katılımcıların yüzde 72’si şişeyi kendiliğinden Chanel ile ilişkilendirdi. Ofis bunun yanında yaklaşık yüz yıllık kullanımı, şişenin öne çıktığı reklam kampanyalarını, sergileri, Andy Warhol’un eserlerini ve şişeyi “ikonik” olarak niteleyen basın haberlerini de değerlendirdi. Aynı şişe şeklinden oluşan başka bir Fransız markasının tanınmışlığını “tartışmasız” bulan 2001 tarihli Paris İstinaf Mahkemesi kararı da destekleyici delil olarak dikkate alındı.

Düşük benzerlik, güçlü tanınmışlık

Ofis, bir parfüm kabının şeklinden oluşan Chanel markasının doğal ayırt ediciliğinin düşük olduğunu kabul etti ve başvurudaki kelime unsurlarının, renklerin ve etiketin önceki markada karşılığı olmadığını belirtti. Bununla birlikte iki şişe de kompakt dikdörtgen bir gövde, yuvarlatılmış köşeler, kısa ve ortada konumlanan bir boyun ile boyundan geniş, yassı bir kapak taşıyordu. İşaretler görsel ve kavramsal olarak düşük derecede benzer bulundu.

Ofis buna rağmen, malların aynı olduğunu, satış noktalarında yan yana yer alacaklarını ve şişe şeklinin kelime unsurları olmadan da Fransız tüketicilerce tanınabildiğini dikkate alarak, tüketicilerin iki işaret arasında zihinsel bağlantı kuracağına karar verdi. Ofise göre başvurudaki işaret bu bağlantı sayesinde haksız bir “ivme” kazanacak, Chanel’in emekleri sayesinde daha kolay hatırlanacak ve tanınacaktı. Bu durum önceki markanın itibarından haksız yarar sağlanması olarak değerlendirildi ve itiraz 8(5). madde uyarınca kabul edildi. Karar tek bir Fransız tescile ve Fransa’daki tanınmışlığa dayanılarak verildi ve AB başvurusu tümüyle reddedildi.

Türkiye’deki düzenleme

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6/5. maddesi de benzer bir koruma öngörüyor. Buna göre önceki markanın ün düzeyine göre haklı bir sebep olmaksızın haksız yarar elde edecek, markanın itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek başvurular, mallar veya hizmetler farklı olsa dahi önceki marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

21.10.2026

Kaynak: EUIPO İtiraz Bölümü, 09.10.2026 tarihli karar, İtiraz No. B 3 224 379 (Chanel SAS / Chaos Perfumes), AB marka başvurusu No. 19 010 279.

SIK SORULAN SORULAR

Bir ürünün ya da ambalajının şekli marka olarak tescil edilebilir mi?

Evet. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 4. maddesine göre marka, malların veya ambalajların biçimi de dahil olmak üzere her türlü işaretten oluşabilir. Bunun için iki şart vardır: İşaret, bir işletmenin mallarını veya hizmetlerini diğer işletmelerinkinden ayırt edebilmeli ve sicilde gösterilebilmelidir. AB Marka Tüzüğü’nün 4. maddesi de aynı yaklaşımı benimser.

Her şekil marka olarak tescil edilebilir mi?

Hayır. SMK’nın 5/1-(e) maddesine göre şu şekiller tescil edilemez: münhasıran malın doğal niteliğinden kaynaklanan şekiller, teknik bir sonuç elde etmek için gerekli olan şekiller ve mala esaslı değerini veren şekiller. AB Marka Tüzüğü’nün 7(1)(e) maddesi de aynı yöndedir. Ayrıca ayırt edici niteliği bulunmayan işaretler 5/1-(b) maddesi uyarınca reddedilir. Ancak SMK’nın 5/2 maddesine göre bir işaret, başvuru tarihinden önce kullanılarak ayırt edici nitelik kazanmışsa bu gerekçeyle reddedilmez.

Tanınmış bir marka, farklı mallar için yapılan başvurulara karşı da korunur mu?

Evet. SMK’nın 6/5 maddesine göre bir başvuru, önceki markanın ün düzeyine göre haklı bir sebep olmaksızın haksız yarar elde edecekse, markanın itibarına zarar verecekse veya ayırt edici karakterini zedeleyecekse, mallar veya hizmetler farklı olsa dahi önceki marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. AB Marka Tüzüğü’nün 8(5) maddesi de benzer bir koruma sağlar.